Sposób postępowania w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt regulują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 25 ww. ustawy prowadzący pojazd mechaniczny, który potrącił zwierzę, obowiązany jest, w miarę możliwości, do zapewnienia mu stosownej pomocy lub w przypadku konieczności uśmiercenia, do zawiadomienia jednej ze służb, o których mowa w art. 33 ust. 3 wspomnianej ustawy, tj. lekarza weterynarii, członka Polskiego Związku Łowieckiego, inspektora organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, funkcjonariusza Policji, straży miejskiej lub gminnej, Straży Granicznej, pracownika Służby Leśnej lub Służby Parków Narodowych, strażnika Państwowej Straży Łowieckiej, strażnika łowieckiego lub strażnika Państwowej Straży Rybackiej.

Każda z w/w służb, jest uprawniona do stwierdzenia potrzeby uśmiercenia zwierzęcia w celu zakończenia cierpień tego zwierzęcia. Zatem nie tylko lekarz weterynarii jest tutaj właściwy. Z uwagi na różne, trudne do przewidzenia okoliczności, ustawodawca określił szeroki krąg podmiotów uprawnionych w ww. zakresie.

Zgodnie z art. 33 ust. 4 ww. ustawy w razie konieczności bezzwłocznego uśmiercenia, czynność tę dokonuje się przez podanie środka usypiającego – przez lekarza weterynarii albo przez zastrzelenie zwierzęcia dzikiego – przez osobę uprawnioną do użycia broni palnej.

Jednocześnie należy zwrócić uwagę na fakt, że, jeżeli ranne zwierzę stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego wskazane jest powiadomienie o tym zdarzeniu Policji, do której obowiązków należy czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, z późn. zm.).

Wszelkie działania podejmowane wobec gatunków chronionych

Należy również mieć na uwadze, iż wszelkie działania podejmowane wobec gatunków chronionych (np. wilków), powinny odbywać się zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2026 r. poz. 13). Przepisy te bowiem mają na celu zapewnienie prawidłowej realizacji procedur oraz ochrony cennych gatunków.
Na podstawie zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 2380), wilk (Canis lupus) objęty jest ścisłą ochroną gatunkową. Zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody oraz § 6 ust.1 pkt 1 ww. rozporządzenia w stosunku do dziko występujących zwierząt gatunków objętych ochroną gatunkową, zabrania się umyślnego ich zabijania. Uśpienie lub zastrzelenie wilka wymaga więc uzyskania wcześniejszego zezwolenia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. 

Należy dodać, że w sytuacjach nagłych, wymagających natychmiastowej interwencji, tj. gdy niezbędne jest niezwłoczne wykonanie czynności zakazanej (w tym zabicia) w stosunku do gatunku objętego ochroną gatunkową, zezwolenia mogą być wydane ustnie – art. 14 § 2ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), po rozpatrzeniu wniosku złożonego drogą telefoniczną. W tym celu należy skontaktować się telefonicznie z Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska, pod dedykowanym numerem telefonu podanym na stronie internetowej w/w urzędu https://www.gov.pl/web/gdos/kontakt
Wnioskodawca podaje czynność i sposób jej wykonania, a także wskazuje podmiot uprawniony do wykonania zezwolenia. W przypadku konieczności uśmiercenia zwierząt, w celu skrócenia ich cierpienia, do wyboru pozostaje podanie środka usypiającego – przez lekarza weterynarii albo zastrzelenie zwierzęcia dzikiego – przez osobę uprawnioną do użycia broni palnej. W zezwoleniu (także ustnym) organ określa ww. warunki. W przypadku decyzji ustnych, w późniejszym terminie konieczne jest spisanie protokołu z jej wydania.